ARDS (Adult Respiratory Distress Syndrome) is een vorm van longinsufficiëntie die bij veel verschillende longaandoeningen kan voorkomen en waarbij vochtophoping in de longen (longoedeem) optreedt.

ARDS is een medische noodsituatie die zich kan voordoen bij mensen met voordien gezonde longen. Ondanks het feit dat dit syndroom Adult Respiratory Distress Syndrome wordt genoemd, kan deze aandoening ook bij kinderen optreden.

 

 

 

Oorzaken

Dit syndroom kan ontstaan bij alle aandoeningen waarbij de longen direct of indirect worden beschadigd. Bij ongeveer een derde van de patiënten die aan dit syndroom lijden, ontstaat het als gevolg van een ernstige, uitgebreide infectie (sepsis).

Wanneer de longblaasjes (alveoli) en de haarvaten van een long worden beschadigd, lekt er bloed en vocht weg naar de ruimte tussen de longblaasjes en uiteindelijk naar de longblaasjes zelf. Vervolgens ontstaan er ontstekingsverschijnselen die tot de vorming van littekenweefsel kunnen leiden. Het gevolg is dat de longen niet meer normaal kunnen functioneren.

 

 

Symptomen en diagnose

ARDS ontstaat gewoonlijk binnen 24 tot 48 uur na de oorspronkelijke beschadiging of het begin van de ziekte. Het begint met kortademigheid, gewoonlijk in combinatie met een snelle, oppervlakkige ademhaling. Met een stethoscoop kunnen borrelende of fluitende geluiden (wheezing) in de longen worden waargenomen. Door het lage zuurstofgehalte in het bloed kan de huid vlekkerig of blauw worden en kunnen andere organen als het hart en de hersenen slechter functioneren.

Door middel van arteriële bloedgasanalyse wordt vastgesteld hoe laag het zuurstofgehalte in het bloed is.Op een thoraxfoto is te zien dat ruimten die gevuld zouden moeten zijn met lucht, nu met vocht gevuld zijn. Verder onderzoek kan nodig zijn om te controleren of het probleem niet door hartfalen wordt veroorzaakt.

 

Complicaties en prognose

Het zuurstoftekort dat door dit syndroom ontstaat, kan in andere organen voor complicaties zorgen. Deze complicaties kunnen al direct aan het begin van de aandoening optreden of, als de toestand niet verbetert, na dagen of weken.

Bij langdurig zuurstoftekort kunnen er ernstige complicaties als nierinsufficiëntie optreden. Zonder onmiddellijke behandeling leidt dit zuurstoftekort bij 90% van de patiënten tot de dood. Wanneer er echter een adequate behandeling wordt ingesteld, overleeft ongeveer de helft van alle patiënten met ernstige acute ademhalingsinsufficiëntie.

Patiënten met ARDS hebben een verminderde weerstand tegen longinfecties. Hierdoor ontstaat er meestal tijdens het verloop van de ziekte een bacteriële longontsteking.

 

Behandeling

Patiënten met ARDS worden op een intensive-care-afdeling behandeld. Zuurstoftoediening is van essentieel belang om het lage zuurstofgehalte te corrigeren. Als dit niet met een zuurstofmasker lukt, moet de patiënt worden beademd.

 

Het beademingsapparaat geeft via een buisje in de neus, mond of luchtpijp zuurstof onder druk af. Door de druk wordt de zuurstof gemakkelijker in het bloed opgenomen. De druk kan worden aangepast zodat de kleine luchtwegen en de longblaasjes open blijven en om ervoor te zorgen dat in de longen geen te hoge zuurstofconcentratie ontstaat. Dit is een belangrijke overweging omdat een te hoge zuurstofconcentratie de longen kan beschadigen en ARDS kan verergeren.

Andere ondersteunende behandelingen, zoals intraveneuze toediening van vocht of voedsel, zijn ook van belang omdat door uitdroging of ondervoeding het risico toeneemt dat meerdere organen ophouden te functioneren. Deze aandoening wordt 'multipelorgaandysfunctie' (MOF: multiple-organ failure) genoemd. Aanvullende behandelingen die cruciaal zijn voor genezing hangen af van de onderliggende oorzaak van acute ademhalingsinsufficiëntie. Zo worden antibiotica toegediend om een infectie te bestrijden.

Patiënten die snel op behandeling reageren, herstellen meestal volledig met geen of weinig longafwijkingen op lange termijn. Bij patiënten die langdurig worden beademd, bestaat er een groter risico dat er littekenweefsel in de longen ontstaat. Dit littekenweefsel kan verminderen in de loop van een paar maanden nadat de beademing is gestaakt.

Patiënten die snel op behandeling reageren, herstellen meestal volledig met geen of weinig longafwijkingen op lange termijn. Bij patiënten die langdurig worden beademd, bestaat er een groter risico dat er littekenweefsel in de longen ontstaat. Dit littekenweefsel kan verminderen in de loop van een paar maanden nadat de beademing is gestaakt